Aydın İhracatı Büyüyor

Aydın Sanayi Odası Başkanı Gökhan Maraş Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan faaliyet illerine göre 2025 yılı dış ticaret verilerini değerlendirdi ;

‘’Küresel ticarette 2025 yılı boyunca artan jeopolitik riskler, yüksek faiz ortamı ve talep koşullarındaki dalgalanmalara rağmen Aydın sanayisi, ihracatını artıran ve ithalatını belirgin biçimde azaltarak dış ticaret dengesini güçlendiren bir performans ortaya koymuştur. Bu çerçevede Aydın’ın 2025 yılı Aralık ayı ihracatı, 178,6 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiş; yılın tamamında ise ihracat %4,2 artışla 1 milyar 926 milyon ABD doları seviyesine ulaşmıştır.

Aydın’ın ihracatı 2023–2025 döneminde istikrarlı bir artış eğilimi sergilemiştir. 2023 yılında 1,71 milyar ABD doları olan ihracatımız, 2024 yılında %8,1 artarak 1,85 milyar ABD dolarına, 2025 yılında ise küresel belirsizliklere rağmen artışını sürdürerek 1,93 milyar ABD dolarına yükselmiştir. Aynı dönemde dış ticaret hacmi 2,32 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir.

Özel ticaret sistemine göre ithalatımız 2025 yılı Aralık ayında 39,3 milyon ABD doları olmuş; yıl genelinde ise ithalat %37,8 oranında sert bir düşüşle 394 milyon ABD doları seviyesine gerilemiştir. Böylece Aydın, 2025 yılı sonunda ihracatın ithalatı karşılama oranını %488,8 gibi son derece güçlü bir seviyeye taşıyarak Türkiye ortalamasının oldukça üzerinde bir dış ticaret dengesi yakalamıştır. Türkiye geneli ihracat sıralamasında ilimiz 2025 yılında 22. sırada yer almıştır.

Türkiye geneli verilerle karşılaştırıldığında, Aydın’ın performansı daha net biçimde ortaya çıkmaktadır. Türkiye’nin 2025 yılı ihracatı %4,4 artışla 273,4 milyar ABD dolarına yükselirken, ithalat %7,0 artarak 344,0 milyar ABD doları seviyesine çıkmıştır. Aydın ise aynı dönemde ihracatını artırırken ithalatını önemli ölçüde azaltarak ülke genelinden pozitif yönde ayrışmış; sanayi altyapısının üretim gücünü ve yerli tedarik kapasitesini güçlendirdiğini göstermiştir.

Ülke bazlı dağılım incelendiğinde, Aydın ihracatının ağırlıklı olarak Avrupa Birliği ve gelişmiş pazarlara yöneldiği görülmektedir. 2025 yılında Aydın’ın en fazla ihracat yaptığı ülke İtalya olmuş; bu ülkeye yapılan ihracat 187,7 milyon ABD doları ile toplam ihracatın %9,7’sini oluşturmuştur.

İtalya’yı sırasıyla ABD (%7,7), Hollanda (%7,2), Almanya (%5,6) ve Birleşik Krallık (%4,6) takip etmiştir. İlk 10 ülke toplam ihracatımızın %52,8’ini oluştururken, diğer ülkelere yapılan ihracat %47,2 pay ile pazar çeşitliliğinin korunduğunu göstermektedir.

İthalatta ise daha sınırlı ve kontrollü bir yapı dikkat çekmektedir. 2025 yılında Aydın’ın ithalatında Çin, 125,3 milyon ABD doları ile ilk sırada yer almış ve toplam ithalatın %31,8’ini oluşturmuştur. Çin’i İtalya, Almanya, ABD ve Vietnam izlerken; ithalatın önemli ölçüde daralması, yerli üretim ve ikame kapasitesinin güçlendiğine işaret etmektedir.

Sektörel dağılım açısından bakıldığında, Aydın ihracatının üretim çeşitliliğine dayalı güçlü bir yapı sergilediği görülmektedir. 2025 yılında ihracatta en yüksek pay, 648,9 milyon ABD doları ile gıda ürünleri ve içecek sektörüne aittir (%33,7). Bu sektörü başka yerde sınıflandırılmamış makine ve teçhizat (%18,0) takip ederken; tarım ve hayvancılık, metalik olmayan diğer mineral ürünler, taşocakçılığı ve diğer madencilik ile motorlu kara taşıtları ve römorklar öne çıkan diğer sektörler olmuştur.

Teknolojik sınıflandırma açısından Aydın ihracatı 2025 yılında ağırlıklı olarak düşük teknoloji ürünlerine dayalı yapısını sürdürmüştür. Düşük teknoloji ihracatı 1 milyar 196 milyon ABD doları ile toplamın %62,1’ini oluştururken, orta-düşük teknoloji 216,5 milyon ABD doları (%11,2) seviyesinde gerçekleşmiştir. Orta-yüksek teknoloji ihracatı 513,2 milyon ABD doları ile toplam ihracatın %26,6’sını oluşturmuş; yüksek teknoloji ihracatı ise 265 bin ABD doları ile %0,014 payda kalmıştır.

2025 yılı, Aydın sanayisinin ihracat kabiliyetini güçlendirdiği, ithalattaki gerilemeyle dış ticaret dengesini sağlamlaştırdığı ve üretim yapısında dayanıklılığı artırdığı bir dönem olmuştur. Önümüzdeki dönemde temel önceliğimiz; ihracat artışını sürdürülebilir kılmak, orta ve orta-yüksek teknoloji ürünlerinin toplam ihracat içindeki payını yükseltmek, pazar çeşitliliğini korurken katma değeri yüksek üretimi artırmaktır.’’